Буллинг дегеніміз не?
Буллинг – бұл бір адамға қатысты қорлау, қорқыту немесе зиян келтіруге бағытталған қайталанатын агрессивті әрекеттер. Буллингтің басты белгілері – әрекеттің жүйелі түрде қайталануы және тараптар арасындағы күш теңсіздігі.
Буллингтің негізгі түрлері
1. Физикалық буллинг
Адамға дене жарақатын келтіру немесе мүлкін бүлдіру.
Мысалдар: ұру, итеру, аяқтан шалу, заттарын сындыру.
2. Вербалды буллинг
Балағаттау, келемеждеу, қорлайтын лақап аттар тағу және қорқыту.
Мысалдар: кемсіту, сырт келбетін немесе қабілетін мазақ ету.
3. Әлеуметтік (психологиялық) буллинг
Адамның беделіне нұқсан келтіру немесе оны ұжымнан оқшаулау.
Мысалдар: өсек тарату, елемеу, топтан шығарып тастау.
4. Кибербуллинг
Травля с использованием интернета и цифровых технологий.
Примеры: оскорбительные сообщения, публикация унизительных фотографий или видео, создание фейковых аккаунтов.
Студенттерге ұсыныстар
- Әр адамның қадір-қасиеті мен ар-намысын құрметтеңіз.
- Өсек-аяң, қорлау және кемсіту әрекеттеріне қатыспаңыз.
- Егер буллингтің құрбаны болсаңыз, мәселені өз бетіңізше шешуге тырыспай, кураторға, психологқа немесе ата-анаңызға жүгініңіз.
- Кибербуллинг жағдайларында дәлелдерді (скриншоттар, хабарламалар және т.б.) сақтап қойыңыз.
- Қиын жағдайға тап болған топтастарыңызға қолдау көрсетіп, көмек беруге дайын болыңыз.
Оқытушыларға ұсыныстар
- Қауіпсіз және өзара құрметке негізделген білім беру ортасын қалыптастырыңыз.
- Агрессия мен кемсітушіліктің кез келген көріністеріне дереу әрекет етіңіз.
- Студенттердің қарым-қатынас жасау, эмпатия және өзара сыйластық дағдыларын дамытуға ықпал етіңіз.
- Профилактикалық әңгімелер, тренингтер және тәрбиелік іс-шаралар өткізіңіз.
- Буллинг жағдайлары анықталған кезде психологпен және ата-аналармен бірлесіп жұмыс жасаңыз.
Ата-аналарға ұсыныстар
- Балаңызбен сенімді қарым-қатынас орнатыңыз және оны қолдап отырыңыз.
- Оның колледждегі және интернеттегі өміріне қызығушылық танытыңыз.
- Мінез-құлқындағы, көңіл-күйіндегі және оқу үлгеріміндегі өзгерістерге назар аударыңыз.
- Қорлау, кемсіту немесе буллинг туралы шағымдарын елемей қалдырмаңыз.
- Қажет болған жағдайда колледж мамандарынан (психологтан, куратордан, әлеуметтік педагогтан) көмек сұраңыз.
Есте сақтаңыз!
Әрбір студент қауіпсіз, жайлы және құрметке негізделген білім беру ортасында білім алуға құқылы. Буллингтің алдын алып, өзара сыйластық пен қолдау атмосферасын қалыптастыру үшін студенттердің, оқытушылардың және ата-аналардың бірлескен әрекеті қажет. Тек ортақ күш-жігер арқылы ғана қолайлы және қауіпсіз білім беру ортасын құруға болады.